Fundacja rodzinna może być podatkowo korzystna — ale nie jest automatyczną maszyną do unikania podatku. Od 1 stycznia 2026 r. przepisy zostały istotnie uszczelnione, a konstrukcje nastawione wyłącznie na optymalizację stały się ryzykowne. Poniżej rzetelny obraz zasad.

Zasada ogólna: odroczenie, nie zwolnienie

Fundacja rodzinna jest co do zasady zwolniona z CIT od bieżących dochodów z dozwolonej działalności (najem długoterminowy, dywidendy i zyski ze spółek, odsetki, papiery wartościowe). Podatek pojawia się przy „wyjściu” pieniędzy z fundacji: 15% CIT płaci fundacja od świadczeń wypłacanych beneficjentom oraz od mienia wydawanego przy jej rozwiązaniu. Ekonomicznie to odroczenie opodatkowania na czas reinwestowania — nie jego brak.

PIT beneficjentów

Świadczenia dla fundatora i jego najbliższej rodziny (tzw. grupa zero: małżonek, zstępni, wstępni, rodzeństwo, pasierbowie, ojczym, macocha) są zwolnione z PIT — w proporcji, w jakiej majątek do fundacji wniósł ten fundator. Dalsi krewni płacą 10% PIT, osoby niespokrewnione — 15% PIT. Przy kilku fundatorach proporcje mienia w spisie potrafią zaskoczyć — to jeden z częstszych błędów projektowych.

Co zmieniło się od 2026 r.

• Lock-up 36 miesięcy — dochód ze zbycia mienia wniesionego do fundacji lub przez nią nabytego jest opodatkowany, jeżeli sprzedaż następuje przed upływem 36 miesięcy od końca roku wniesienia/nabycia. Mienie wniesione do końca 2025 r. korzysta z dotychczasowych zasad
• Najem krótkoterminowy — zwolnienie obejmuje już tylko długoterminowy najem mieszkaniowy; najem krótkoterminowy i część najmu komercyjnego są opodatkowane na zasadach ogólnych
• CFC i exit tax — fundacje rodzinne zostały objęte przepisami o zagranicznych jednostkach kontrolowanych oraz podatkiem od wyjścia

Pułapki, które sprawdzamy przed wniesieniem majątku

• Działalność poza zakresem ustawowym — sankcyjny CIT 25% (np. handel, produkcja, obrót nieruchomościami kupowanymi w celu odsprzedaży)
• Ukryte zyski — świadczenia „tylnymi drzwiami” (pożyczki dla beneficjentów na preferencyjnych warunkach, użyczenie majątku) są opodatkowane 15% CIT
• Podatek od przychodów z budynków — dotyczy także fundacji z portfelem nieruchomości
• VAT i PCC przy wnoszeniu nieruchomości — skutki zależą od statusu fundatora i historii nieruchomości
• GAAR i MDR — sztuczne konstrukcje (np. wniesienie tuż przed sprzedażą firmy wyłącznie dla podatku) mogą zostać zakwestionowane, a niektóre schematy podlegają raportowaniu

Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej w indywidualnej sprawie. Stan prawny: lipiec 2026 r. (uwzględnia nowelizację CIT obowiązującą od 1 stycznia 2026 r.).